Wat is het verschil tussen dyscalculie en slecht kunnen rekenen?
Ongeveer 1 op de 10 leerlingen heeft ernstige rekenproblemen. Bij de meesten verbetert dat met goede uitleg en veel oefening. Van dyscalculie is pas sprake als twee dingen gelden:
- Ernst: je kind hoort bij de zwakste rekenaars van zijn leeftijd, ongeveer de laagste 10%.
- Hardnekkigheid: het rekenen verbetert nauwelijks, ook niet na een lange periode van intensieve, gestructureerde begeleiding.
Bron: Rijksuniversiteit Groningen, Centrum voor Dyslexie en Dyscalculie.
Welke signalen kun je zien?
- Je kind blijft op de vingers tellen bij sommen die klasgenoten uit hun hoofd weten.
- De tafels blijven niet hangen, ook niet na veel oefenen.
- Je kind haalt getallen door elkaar, bijvoorbeeld 46 en 64, of vindt het moeilijk om te schatten welk getal groter is.
- Klokkijken en rekenen met geld blijven lastig.
- Je kind wordt gespannen of verdrietig van rekenen, terwijl andere vakken wel goed gaan.
Herken je dit? Dat betekent nog niet dat het dyscalculie is. Het is wel een reden om met school te praten. Een dyscalculietest op internet zegt ook niets zeker: alleen onderzoek door een deskundige kan dyscalculie vaststellen.
Hoe wordt dyscalculie vastgesteld?
- Eerst de school. Signaleert de school ernstige rekenproblemen, dan krijgt je kind eerst extra begeleiding. Scholen werken daarbij met het Protocol Ernstige RekenWiskunde-problemen en Dyscalculie (ERWD).
- Vraag wat die begeleiding inhoudt: hoe vaak, hoe lang en door wie. Een paar keer twintig minuten in een groepje, met steeds een andere juf, is iets anders dan intensieve, gestructureerde begeleiding. Vraag het schriftelijk, zodat je het later kunt laten zien.
- Dan het onderzoek. Blijft het rekenen achter, ondanks die begeleiding, dan kan een orthopedagoog of psycholoog onderzoek doen naar dyscalculie. De school levert daarvoor de gegevens over de begeleiding aan.
- De kosten. Gemeenten hoeven onderzoek en behandeling van dyscalculie niet te vergoeden. Bij ernstige dyslexie is dat anders. Vraag vooraf wat het onderzoek kost en of je zorgverzekeraar iets vergoedt.
Welke hulp krijgt je kind op school en bij het examen?
Na het onderzoek krijg je een verslag met de diagnose, vaak dyscalculieverklaring genoemd. Daarmee kan de school aanpassingen geven, zoals meer tijd bij toetsen of hulpmiddelen. Bij het centraal examen beslist de directeur over aanpassingen, bijvoorbeeld 30 minuten extra tijd bij sommige examens of een rekenkaart van het College voor Toetsen en Examens. Bespreek dat ruim vóór het examenjaar met school.
Bronnen: Rijksoverheid, begeleiding bij dyscalculie; Rijksoverheid, aangepast examen.
Kan bijles helpen bij dyscalculie?
Bijles maakt dyscalculie niet weg. Een bijlesdocent stelt ook geen diagnose en is geen behandelaar. Bijles kan wel helpen om bij te blijven: rustig, één op één, met kleine stappen en in het tempo van je kind. De docent kan oefenen met de onderdelen die school belangrijk vindt, en je kind leren werken met de hulpmiddelen die het mag gebruiken, zoals een rekenkaart.
Is er (nog) geen diagnose, maar loopt je kind wel vast bij rekenen? Dan kan bijles helpen naast de hulp op school. Eén uur per week (4 uur per maand) kost bij een looptijd van een jaar ongeveer €147 per maand, inclusief €15 servicekosten. Zie bijles rekenen, of voor de middelbare school bijles wiskunde. Vraag vrijblijvend bijles aan.
Wat kun je thuis doen?
- Reken mee in het dagelijks leven: boodschappen afrekenen, recepten halveren, de tijd tot het eten uitrekenen.
- Oefen kort en vaak, liever vijf minuten per dag dan een uur in het weekend.
- Prijs de aanpak, niet alleen het antwoord. Rekenangst maakt rekenen moeilijker.
- Houd contact met school, zodat jullie thuis dezelfde aanpak gebruiken als in de klas.