Welke profielen zijn er?
| Profiel | Verplichte profielvakken | Past bij |
|---|---|---|
| Cultuur en Maatschappij (C&M) | Geschiedenis; op de havo een moderne vreemde taal (wiskunde is daar niet verplicht), op het vwo wiskunde A, B of C | Talen, rechten, kunst, media, onderwijs |
| Economie en Maatschappij (E&M) | Wiskunde A of B, economie, geschiedenis | Economie, bedrijfskunde, rechten, communicatie |
| Natuur en Gezondheid (N&G) | Wiskunde A of B, biologie, scheikunde | Zorg, psychologie, voeding, biologie |
| Natuur en Techniek (N&T) | Wiskunde B, natuurkunde, scheikunde | Techniek, ICT, natuurkunde, bouw |
Daarnaast heeft iedereen het gemeenschappelijk deel. Op de havo zijn dat Nederlands, Engels, maatschappijleer, CKV en lichamelijke opvoeding. Op het vwo komt daar een tweede moderne vreemde taal bij. Verder kies je minstens één profielkeuzevak en vakken in het vrije deel. Welke dat kunnen zijn, verschilt per school.
Bron: Studiekeuze123, hoe zitten de profielen in elkaar.
Wiskunde A, B, C of D: wat is het verschil?
Kort gezegd: wiskunde A is wiskunde om de wereld mee te begrijpen (cijfers, grafieken, statistiek), wiskunde B is wiskunde als voorbereiding op bèta en techniek (functies, differentiëren, meetkunde), wiskunde C is een variant voor vwo-leerlingen met een cultuurprofiel, met ook logisch redeneren, en wiskunde D is een extra vak voor wie naast B nog meer wiskunde wil.
| Waar gaat het over? | Op havo | Op vwo | Centraal examen | |
|---|---|---|---|---|
| Wiskunde A | Rekenen met formules uit de praktijk, grafieken lezen, groei (lineair en exponentieel), statistiek. Op het vwo ook een begin van differentiëren | Keuze bij E&M en N&G | Keuze bij E&M, N&G en C&M | Ja |
| Wiskunde B | Functies en vergelijkingen, differentiëren, meetkunde. Op het vwo ook integreren, goniometrie en rekenen met vectoren | Verplicht bij N&T, keuze bij E&M en N&G | Verplicht bij N&T, keuze bij E&M, N&G en C&M | Ja |
| Wiskunde C | Verbanden, statistiek en kansrekening, logisch redeneren, vorm en ruimte | Bestaat niet | Keuze bij C&M | Ja |
| Wiskunde D | Extra wiskunde naast B, zoals kansrekening en statistiek, meetkunde en op het vwo complexe getallen | Keuzevak naast wiskunde B, meestal bij N&T | Keuzevak naast wiskunde B, meestal bij N&T | Nee, alleen een schoolexamen |
Bronnen: Studiekeuze123, hoe zitten de profielen in elkaar; Examenblad 2027: wiskunde A havo, wiskunde A vwo, wiskunde B havo, wiskunde B vwo, wiskunde C vwo, wiskunde D vwo.
Welke wiskunde heb je nodig voor een studie?
Dat bepaalt de opleiding, en het verschilt per universiteit of hogeschool. Drie voorbeelden:
- Techniek: voor alle bacheloropleidingen van de TU Delft is wiskunde B op vwo-niveau verplicht.
- Econometrie aan de Erasmus Universiteit vraagt wiskunde B. Met alleen wiskunde A moet je eerst een deficiëntietoets wiskunde B halen.
- Psychologie aan de Universiteit Utrecht staat open voor alle vwo-profielen, maar wie geen wiskunde heeft gehad, moet eerst aan de wiskunde-eis voldoen.
Op het hbo verschillen de eisen per opleiding. Kijk op de site van de opleiding of wiskunde A volstaat of dat er wiskunde B gevraagd wordt.
Twijfelt je kind nog over de studie, dan houdt wiskunde B de meeste deuren open, maar alleen als het vak haalbaar is. Een voldoende voor A is meer waard dan een onvoldoende voor B. Zie bijles wiskunde, bijles wiskunde B, bijles wiskunde C of bijles wiskunde D.
Bronnen: TU Delft, toelatingseisen; Erasmus Universiteit, econometrie; Universiteit Utrecht, psychologie (2026).
Let op: voor leerlingen die in schooljaar 2029-2030 in de vierde klas komen, gaan nieuwe examenprogramma's voor wiskunde in. Zit je kind nu in de brugklas, vraag dan op school hoe de wiskundevakken er straks uitzien. Zie SLO, vragen over de nieuwe examenprogramma's.
Hoe kies je een profiel?
- Begin bij het vervolg. Welke studies of beroepen trekken je kind? Kijk op de site van de opleiding welke vakken verplicht zijn. Twijfelt je kind nog, kies dan een profiel dat veel deuren openhoudt.
- Kijk eerlijk naar de cijfers in de derde klas, vooral voor wiskunde en de natuurvakken. Een profiel kiezen met een vak waar je kind nu al moeite mee heeft, kan, maar reken op een zwaarder vierde jaar.
- Kijk naar wat je kind leuk vindt. Een leerling die zijn vakken interessant vindt, houdt het examenjaar beter vol.
- Praat met de decaan van school. Die kent het vakkenaanbod en de regels van de school.
Een profielkeuzetest kan helpen om te ontdekken wat je kind trekt, bijvoorbeeld op Studiekeuze123. Zie de uitslag als begin van het gesprek, niet als besluit.
Wat als je kind nu al moeite heeft met wiskunde?
Dan is het verleidelijk om een profiel te kiezen waar wiskunde zo licht mogelijk is, of op de havo C&M zonder wiskunde. Dat kan, maar kijk eerst voor elke opleiding die je kind overweegt of wiskunde verplicht is. Dat geldt bij veel opleidingen in economie, techniek en zorg.
Wat je nú kunt doen: zorg dat het cijfer in de derde klas de keuze niet bepaalt. Ligt het aan een achterstand van een paar hoofdstukken, dan is die vaak in te halen vóór de profielkeuze. Bespreek met de wiskundedocent waar het misgaat. Een paar maanden bijles wiskunde in de derde klas kan het verschil maken tussen een keuze uit angst en een keuze uit interesse. Lees ook heeft mijn kind bijles nodig?
Wat als je kind later een vak mist voor een studie?
Dan heet dat een deficiëntie. Die kun je vaak nog wegwerken, bijvoorbeeld via een certificaat bij het vavo, een toets bij een instituut als CCVX of een staatsexamen. Hoe lang dat duurt en wat het kost, verschilt per opleiding. Kijk bij de universiteit of hogeschool naar de eisen en de deadline voor deficiënties.
Bron: UvA, deficiënties wegwerken.
Kan je kind later nog van profiel wisselen?
Soms. Daar is geen landelijke regel voor; het hangt af van de school en van hoeveel er al gemist is. Hoe later, hoe meer er in te halen valt. Bespreek het met de decaan.