Wat is dyslexie?
Een kind met dyslexie heeft moeite om woorden snel en zonder fouten te lezen en te spellen. Dat komt niet door te weinig oefenen of door een lagere intelligentie: het probleem blijft, ook als je kind goed les krijgt en veel oefent. Het verschil met "gewoon moeite met lezen" is die hardnekkigheid.
Bron: Nationaal Kwaliteitsinstituut Dyslexie (NKD), 2026.
Welke signalen kun je zien?
- Lezen gaat langzaam en kost veel moeite, ook bij korte, makkelijke woorden.
- Je kind raadt woorden in plaats van ze te lezen.
- Spelling blijft ook na veel oefenen vol fouten, en dezelfde woorden gaan steeds anders mis.
- Je kind vermijdt lezen, of wordt moe of boos van huiswerk met veel tekst.
- Bij andere dingen, zoals vertellen wat het weet, gaat het vaak juist goed.
Herken je dit? Praat dan met de leerkracht van je kind, of met de intern begeleider (ib'er) van de school. School volgt het lezen en spellen van elk kind en weet of je kind al extra hulp krijgt.
Wat vraag je aan school?
- Hoe staat mijn kind ervoor met lezen en spellen, vergeleken met andere kinderen van die leeftijd?
- Welke extra hulp krijgt het: hoe vaak, hoe lang, en door wie? Juist bij wisselende leerkrachten is het goed om dat te vragen.
- Wordt dat vastgelegd in het leerlingdossier? Dat dossier is nodig als er later onderzoek naar dyslexie moet komen. Je mag als ouder vragen wat erin staat.
- Wanneer kijken we samen of het helpt? Spreek een moment af.
Hoe wordt dyslexie vastgesteld en wie betaalt dat?
- Eerst extra hulp op school. School geeft een kind met leesproblemen een periode intensieve, extra begeleiding en houdt bij hoe het gaat in een leerlingdossier.
- Dan onderzoek. Blijft het lezen of spellen ernstig achter ondanks die hulp, dan kan een gespecialiseerde zorgaanbieder onderzoek doen naar dyslexie.
- Vergoeding op de basisschool. Voor basisschoolleerlingen met ernstige dyslexie betaalt de gemeente onderzoek en behandeling, als de begeleiding op school aan de eisen voldeed, het leerlingdossier op orde is en je kiest voor een aanbieder met een contract bij de gemeente.
- Op de middelbare school vergoedt de gemeente dit niet. Vraag de zorgaanbieder vooraf wat onderzoek kost.
Bron: NKD, vergoede zorg, 2026.
Welke hulp krijgt je kind op school en bij het examen?
Met een dyslexieverklaring kan de school aanpassingen geven, zoals meer tijd bij toetsen, werken op de computer of voorleessoftware. Welke dat zijn, spreek je met school af.
Bij het centraal examen mag de directeur een leerling met een deskundigenverklaring maximaal 30 minuten extra tijd geven. Andere aanpassingen, zoals op de computer werken met spellingscorrectie, zijn mogelijk als ze passen bij wat in de verklaring staat. De school beslist. Bespreek het ruim vóór het examenjaar.
Bronnen: DUO, aangepaste afname eindexamen; Rijksoverheid, aangepast examen (2026).
Wat kun je thuis doen?
- Blijf voorlezen, ook als je kind zelf al leest. Zo blijft het verhalen leuk vinden en leert het nieuwe woorden, zonder dat lezen een strijd wordt.
- Lees samen: om de beurt een bladzijde, of jij leest voor en je kind leest mee.
- Dwing niet en speel geen schooltje. Een kind met dyslexie werkt op school al harder dan anderen.
- Laat zien waar je kind goed in is. Dyslexie zegt niets over slim zijn.
Kan bijles helpen bij dyslexie?
Bijles is geen dyslexiebehandeling en een bijlesdocent stelt geen diagnose. Bijles kan wel helpen om bij te blijven bij vakken waar veel gelezen wordt, en bij het leren van de talen op de middelbare school: woordjes, grammatica en lange teksten, in een rustig tempo en één op één. Eén uur per week (4 uur per maand) bij je thuis kost bij een looptijd van een jaar ongeveer €147 per maand, inclusief €15 servicekosten; is er in je buurt geen docent, dan kan het ook online. Zie bijles taal voor de basisschool, of bijles Nederlands en bijles Engels voor de middelbare school. Vraag vrijblijvend bijles aan.
Lijkt het op meer dan dyslexie, bijvoorbeeld als ook rekenen erg moeilijk blijft? Lees dan wat is dyscalculie?