Werkloosheid

Werkloosheid is een situatie waarin mensen die kunnen en willen werken geen werk hebben. Het begrijpen van de verschillende vormen van werkloosheid helpt ons de oorzaken en mogelijke oplossingen beter te begrijpen.

Soorten werkloosheid en voorbeelden

Structuurwerkloosheid: Dit type werkloosheid ontstaat wanneer er door structurele veranderingen in de economie banen verdwijnen die niet meer terugkomen. Een voorbeeld hiervan is de verplaatsing van Nederlandse kwekerijen naar het buitenland. Dit leidt tot werkloosheid omdat de banen die deze kwekerijen boden, verdwijnen uit Nederland en niet direct vervangen worden door nieuwe banen in andere sectoren.

Conjunctuurwerkloosheid: Dit type werkloosheid ontstaat wanneer de economische vraag afneemt. Een maatregel die de overheid kan toepassen om deze vorm van werkloosheid tegen te gaan, is het vergroten van overheidsbestedingen. Door meer te investeren in bijvoorbeeld infrastructuur of publieke diensten, creëert de overheid direct en indirect nieuwe banen.

Frictiewerkloosheid: Deze ontstaat doordat het zoeken naar werk tijd kost. Wie net is afgestudeerd of tussen twee banen in zit, is korte tijd werkloos terwijl er wel vacatures zijn. Deze vorm verdwijnt nooit helemaal en is op zichzelf niet zorgelijk.

Seizoenwerkloosheid: Sommige banen bestaan maar een deel van het jaar, bijvoorbeeld in de bouw bij vorst of in de horeca buiten het seizoen. De werkloosheid schommelt dan mee met de seizoenen.

Veelgemaakte fouten

• Het verwarren van structurele werkloosheid met conjuncturele werkloosheid. Het belangrijkste verschil is dat structurele werkloosheid te maken heeft met veranderingen in de structuur van de economie, terwijl conjuncturele werkloosheid te maken heeft met tijdelijke economische schommelingen.
• Denken dat werkloosheid enkel door economische factoren wordt veroorzaakt, terwijl ook sociaal-politieke of technologische factoren een rol kunnen spelen.
• Veronderstellen dat verlaging van de inkomstenbelasting altijd leidt tot een daling van de jeugdwerkloosheid. Hoewel dit de koopkracht kan verhogen en dus de vraag kan stimuleren, zijn de effecten complex en hangen ze af van andere economische variabelen.

Handige tips

• Vraag je bij een examenvraag eerst af waar de oorzaak ligt: bij de vraag naar producten (conjunctuur), bij de structuur van de economie (structuur), bij zoektijd (frictie) of bij het jaargetijde (seizoen). De oorzaak bepaalt het antwoord.
• Koppel elke vorm aan een passende maatregel: bestedingen verhogen helpt tegen conjunctuurwerkloosheid, omscholing tegen structuurwerkloosheid.
• Let op het verschil tussen de beroepsbevolking en de totale bevolking: het werkloosheidspercentage wordt over de beroepsbevolking berekend.

Oefen dit onderwerp direct

Klaar om het zelf te proberen? Hieronder oefen je meteen met dit onderwerp:

Wil je meer oefenen? Ga naar de leeromgeving. Kom je er niet uit? Bij bijles economie leggen onze docenten het rustig met je door. Zie ook: wisselkoersen berekenen. inflatie en deflatie.

Bekijk ook deze video-uitleg: