Begrotingssaldo en financieringssaldo

Het begrotingssaldo is het verschil tussen de inkomsten en de uitgaven van de overheid in een jaar. Het financieringssaldo is datzelfde verschil, maar dan zonder de aflossing op de staatsschuld mee te tellen. Een financieringstekort is dus het bedrag dat de overheid dat jaar extra moet lenen.

De begrippen op een rij

• Begrotingssaldo = overheidsinkomsten − overheidsuitgaven, waarbij de aflossing op de staatsschuld bij de uitgaven meetelt.
• Financieringssaldo = begrotingssaldo + aflossing. Je telt de aflossing er weer bij op, omdat aflossen de schuld niet groter maakt.
• Staatsschuld = alle schulden van de overheid samen. Een financieringstekort maakt de staatsschuld groter, een financieringsoverschot maakt hem kleiner.

Voorbeeld 1: saldi berekenen

De overheid ontvangt € 400 miljard. Ze geeft € 420 miljard uit, waarvan € 15 miljard aflossing op de staatsschuld.

• Begrotingssaldo: 400 − 420 = −€ 20 miljard, een begrotingstekort.
• Financieringssaldo: −20 + 15 = −€ 5 miljard, een financieringstekort.
• De overheid moet dit jaar € 5 miljard bijlenen. De staatsschuld stijgt met € 5 miljard.

Voorbeeld 2: als percentage van het bbp

In de Europese Unie wordt het financieringstekort uitgedrukt als percentage van het bruto binnenlands product (bbp). De afspraak is dat het tekort niet hoger mag zijn dan 3% van het bbp.

• Financieringstekort € 30 miljard, bbp € 1.000 miljard.
• 30 / 1.000 × 100% = 3,0%. Het land zit precies op de grens.

Veelgemaakte fouten

• Begrotingssaldo en financieringssaldo door elkaar halen. Het verschil tussen de twee is altijd de aflossing.
• Een tekort verwarren met de staatsschuld. Het tekort gaat over één jaar, de schuld is het totaal op een bepaald moment.
• Denken dat de schuld daalt als het tekort kleiner wordt. Zolang er een tekort is, stijgt de schuld, alleen minder snel.

Handige tips

• Schrijf bij een tekort altijd een minteken en bij een overschot een plusteken. Dan maak je minder rekenfouten.
• Rente op de staatsschuld is een gewone uitgave en telt dus wel mee in het financieringssaldo. Alleen de aflossing niet.

Oefen dit onderwerp direct

Klaar om het zelf te proberen? Hieronder oefen je meteen met dit onderwerp:

Wil je meer oefenen? Ga naar de leeromgeving. Kom je er niet uit? Bij bijles economie leggen onze docenten het rustig met je door. Zie ook: de betalingsbalans. werkloosheid.

Bekijk ook deze video-uitleg: