Vermogen berekenen

Vermogen bereken je met P = U × I (spanning keer stroomsterkte) of met P = E/t (energie gedeeld door tijd). Vermogen zegt hoeveel energie een apparaat per seconde omzet. Hieronder zie je wanneer je welke formule gebruikt, met uitgewerkte voorbeelden.

Wat is vermogen?

Het symbool voor vermogen is P (van het Engelse power). De eenheid is de watt (W), en 1 W = 1 J/s: één joule energie per seconde. Een lamp van 10 W zet dus elke seconde 10 J elektrische energie om in licht en warmte.

Je hebt twee formules:

• P = U × I, met U de spanning in volt (V) en I de stroomsterkte in ampère (A). Deze gebruik je bij elektrische apparaten als je spanning en stroom kent.
• P = E/t, met E de energie in joule (J) en t de tijd in seconde (s). Deze gebruik je als het gaat over hoeveel energie er in een bepaalde tijd wordt omgezet.

Zoek je niet P maar een andere grootheid, dan maak je de formule om: I = P/U, U = P/I, E = P × t of t = E/P.

Voorbeeld 1: stroomsterkte van een waterkoker

Op een waterkoker staat 2300 W, 230 V. Hoe groot is de stroomsterkte als de waterkoker aanstaat?

1. Gegeven: P = 2300 W en U = 230 V. Gevraagd: I.
2. Formule: P = U × I, omgeschreven I = P/U.
3. Invullen: I = 2300/230 = 10 A.
4. Controle: 230 × 10 = 2300 W. Klopt.

Voorbeeld 2: vermogen van een fietslampje

Een fietslampje werkt op 6,0 V. Er loopt een stroom van 0,40 A doorheen. Bereken het vermogen.

1. Gegeven: U = 6,0 V en I = 0,40 A. Gevraagd: P.
2. Formule: P = U × I.
3. Invullen: P = 6,0 × 0,40 = 2,4 W.

Voorbeeld 3: energie van een magnetron met P = E/t

Een magnetron met een vermogen van 800 W staat 3,0 minuten aan. Hoeveel elektrische energie zet hij om?

1. Gegeven: P = 800 W en t = 3,0 min. Gevraagd: E.
2. Zet de tijd om naar seconden: 3,0 × 60 = 180 s.
3. Formule: P = E/t, omgeschreven E = P × t.
4. Invullen: E = 800 × 180 = 144 000 J = 1,4 × 10⁵ J (144 kJ).

Veelgemaakte fouten

• V als symbool voor vermogen gebruiken. Het symbool is P; V is de eenheid van spanning.
• Vermogen en energie door elkaar halen. Vermogen is in watt, energie in joule. Een apparaat met een groot vermogen verbruikt pas veel energie als het lang aanstaat.
• Bij P = E/t de tijd in minuten of uren invullen. Wil je joule en watt, dan moet t in seconden.
• De formule verkeerd omschrijven, bijvoorbeeld I = U/P in plaats van I = P/U.

Handige tips

• Schrijf eerst op wat gegeven en gevraagd is, mét eenheden. Dan zie je meteen welke formule past.
• Kijk op het typeplaatje van een apparaat: daar staan vaak het vermogen en de spanning.
• Controleer je antwoord door het terug in te vullen in de formule.
• Het stopcontact in Nederland levert 230 V; in oudere opgaven staat nog 220 V. Gebruik altijd het getal uit de opgave.

Oefen dit onderwerp direct

Klaar om het zelf te proberen? Hieronder oefen je meteen met dit onderwerp:

Wil je meer oefenen? Ga naar de leeromgeving. Kom je er niet uit? Bij bijles natuurkunde leggen onze docenten het rustig met je door. Zie ook: elektrische energie berekenen. de wet van ohm.

Bekijk ook deze video-uitleg: