Voornaamwoorden

Een voornaamwoord is een woord dat in de plaats staat van een zelfstandig naamwoord, of dat ernaar verwijst. In plaats van "Sara pakt Sara's tas" zeg je "Zij pakt haar tas". Er zijn verschillende soorten voornaamwoorden, en je herkent ze aan wat ze doen in de zin.

De soorten voornaamwoorden

• Persoonlijk: ik, jij, hij, zij, wij, jullie, mij, hem, haar, ons, hen, hun. Ze vervangen een persoon of ding.
• Bezittelijk: mijn, jouw, zijn, haar, ons/onze, jullie, hun. Ze geven aan van wie iets is.
• Aanwijzend: deze, die, dit, dat. Ze wijzen iets aan.
• Vragend: wie, wat, welke, wat voor. Je stelt er een vraag mee.
• Betrekkelijk: die, dat, wie, wat, waar. Ze beginnen een bijzin die iets zegt over een woord ervoor: de jongen die daar loopt.
• Wederkerend: zich, me, je, ons. Ze verwijzen terug naar het onderwerp: hij wast zich.
• Wederkerig: elkaar, mekaar.
• Onbepaald: iemand, niemand, iets, niets, alles, sommige, men.

Voorbeeld 1: benoem de voornaamwoorden

Wie heeft dit boek op mijn tafel gelegd?

• wie: vragend voornaamwoord
• dit: aanwijzend voornaamwoord
• mijn: bezittelijk voornaamwoord

Voorbeeld 2: die is niet altijd hetzelfde

• Die fiets is van mij. → aanwijzend, want je wijst een fiets aan.
• De fiets die daar staat, is van mij. → betrekkelijk, want die begint een bijzin over de fiets.

Veelgemaakte fouten

• Die en dat als betrekkelijk voornaamwoord verkeerd kiezen. Bij een het-woord hoort dat (het boek dat ik lees), bij een de-woord hoort die (de film die ik zag).
• Hun als onderwerp gebruiken: "hun hebben gewonnen" is fout, het is "zij hebben gewonnen".
• Zijn als bezittelijk voornaamwoord verwarren met het werkwoord zijn. In "zijn fiets" is het een voornaamwoord, in "wij zijn thuis" een werkwoord.

Handige tips

• Kun je er een zelfstandig naamwoord voor in de plaats zetten, dan is het een persoonlijk voornaamwoord. Staat het vóór een zelfstandig naamwoord en zegt het van wie iets is, dan is het bezittelijk.
• Twijfel je tussen hen en hun? Op de pagina over hen of hun staat de regel stap voor stap.

Oefen dit onderwerp direct

Klaar om het zelf te proberen? Hieronder oefen je meteen met dit onderwerp:

Wil je meer oefenen? Ga naar de leeromgeving. Kom je er niet uit? Bij bijles nederlands leggen onze docenten het rustig met je door. Zie ook: woordsoorten herkennen. lijdende en bedrijvende vorm.

Bekijk ook deze video-uitleg: