Zelfstandig naamwoord herkennen

Een zelfstandig naamwoord herken je doordat je er de, het of een voor kunt zetten. Het is een woord voor een mens, dier, ding, plaats of gevoel: de juf, het paard, een fiets, de stad, de angst. Met drie korte testjes weet je het bijna altijd zeker.

Drie testjes

1. De lidwoord-test. Kun je de, het of een voor het woord zetten? Dan is het een zelfstandig naamwoord. Huis: het huis. Ja!
2. De meervoud-test. Kun je er meer van maken? Boom wordt bomen, kat wordt katten.
3. De verkleinwoord-test. Kun je het kleiner maken? Boom wordt boompje, huis wordt huisje.

Lukt minstens één test, en klinkt het goed? Dan heb je bijna zeker een zelfstandig naamwoord. Let op: soms staat het woord al in het meervoud. Dan zeg je de ervoor: de verhalen, de katten.

Voorbeeld 1: Vandaag kom ik naar huis.

1. Probeer elk woord. De vandaag? Dat klinkt raar. De kom? Hier betekent kom "ik kom", dus dat is een werkwoord. De ik? Nee.
2. Het huis? Ja, dat klinkt goed.
3. Check met de andere testjes: huizen, huisje. Klopt.
4. Het zelfstandig naamwoord is huis.

Voorbeeld 2: Lees hier de leuke verhalen.

1. De lees? Nee, lees is een werkwoord. De hier? Nee.
2. De leuke? Dat zeg je wel eens, maar leuk zegt iets over iets anders. Je vraagt meteen: leuke wát?
3. De verhalen? Ja. Het staat al in het meervoud. In het enkelvoud is het het verhaal, en kleiner: het verhaaltje.
4. Het zelfstandig naamwoord is verhalen.

Voorbeeld 3: In onze tent liggen veel tassen en knuffels.

1. Soms staan er meer zelfstandige naamwoorden in een zin. Loop dan alle woorden langs.
2. De tent, tenten, tentje. Ja.
3. De tassen (een tas, een tasje). Ja.
4. De knuffels (een knuffel, een knuffeltje). Ja.
5. Onze, liggen, veel en en slagen voor geen enkele test.
6. De zelfstandige naamwoorden zijn tent, tassen en knuffels.

Veelgemaakte fouten

• Een bijvoeglijk naamwoord aankruisen. In de leuke meid is meid het zelfstandig naamwoord. Leuke zegt alleen hoe de meid is.
• Woorden als ik, hij en wij kiezen. Dat zijn voornaamwoorden. Ze staan in plaats van een naam, maar je zegt nooit "de ik".
• Woorden over tijd, zoals vandaag, nooit en morgen. Die vertellen wanneer iets gebeurt.
• Vergeten dat gevoelens en ideeën ook zelfstandige naamwoorden zijn. Je kunt ze niet aanraken, maar je zegt wel de blijdschap, het idee, een droom.
• Stoppen na het eerste woord. Een zin kan er twee, drie of nog meer hebben.

Handige tips

• Begin altijd met de lidwoord-test. Die is het snelst.
• Twijfel je? Doe dan ook de meervoud-test en de verkleinwoord-test.
• Een naam als Lisa of Amsterdam is ook een zelfstandig naamwoord, al zet je er geen lidwoord voor. Je herkent hem aan de hoofdletter.
• Lees de zin hardop met de of het ervoor. Je oor hoort vaak meteen of het klopt.

Oefen dit onderwerp direct

Klaar om het zelf te proberen? Hieronder oefen je meteen met dit onderwerp:

Wil je meer oefenen? Ga naar de leeromgeving. Kom je er niet uit? Bij bijles taal leggen onze docenten het rustig met je door. Zie ook: meervouden en verkleinwoorden.

Bekijk ook deze video-uitleg: