Onveranderlijke woorden

Onveranderlijke woorden zijn woorden die je altijd op dezelfde manier schrijft. Hond schrijf je altijd met een d, trein altijd met ei en fout altijd met ou. Je hoort niet altijd hoe je ze moet schrijven. Daarom moet je een trucje kennen, of het woord gewoon onthouden.

Drie soorten onveranderlijke woorden

Bij spelling horen veel woorden bij een van deze drie groepen. Weet je bij welke groep een woord hoort, dan weet je ook hoe je het aanpakt.

• Uit-het-hoofd-woorden. Hier is geen regel voor. Je moet ze onthouden. Het gaat om woorden met ei of ij (trein, ijs), woorden met au of ou (paus, hout) en leenwoorden. Een leenwoord komt uit een andere taal, zoals trottoir en portemonnee.
• Net-als-woorden. Die schrijf je net als een woord dat je al kent. Kier gaat net als mier. Dromen gaat net als bomen: bo-men, dro-men. De o staat aan het eind van het stukje, dus schrijf je één o.
• Regelwoorden. Hier is wél een regel voor. Hoor je aan het eind ug, dan schrijf je ig: gierig, gezellig. Hoor je hijt, dan schrijf je heid: gezelligheid. En twijfel je aan het eind tussen d en t, dan maak je het woord langer: hond wordt honden, dus hond met een d.

Voorbeeld 1: hond of hont?

1. Aan het eind hoor je een t-klank. Je kunt dus niet horen of het een d of een t is.
2. Maak het woord langer: één hond, twee ... honden.
3. In honden hoor je duidelijk een d.
4. Dus schrijf je hond. Bij kaart werkt het net zo: kaarten, dus kaart met een t.

Voorbeeld 2: gierig of gierug?

1. Je hoort aan het eind de klank ug.
2. Daar is een regel voor: de klank ug aan het eind schrijf je als ig.
3. Dus schrijf je gierig. Zo ook: smerig, beverig, gezellig.

Voorbeeld 3: fout of faut?

1. Je hoort de klank ou. Die kun je schrijven als au of als ou.
2. Er is geen regel die zegt welke het is. Het is dus een uit-het-hoofd-woord.
3. Je moet onthouden: fout met ou. Andere woorden: hout, goud en kabouter met ou; paus, pauw en gauw met au.
4. Let op: soms zijn allebei de vormen goed, maar betekenen ze iets anders. Een kat mauwt, en een trui heeft mouwen.

Voorbeeld 4: ijs of eis?

1. Je hoort dezelfde klank. Ook hier is geen regel voor.
2. Kijk naar de betekenis. IJs eet je in de zomer. Een eis is iets wat je per se wilt: ik eis mijn geld terug.
3. Allebei goed geschreven, maar het zijn twee verschillende woorden. De zin vertelt je welke je nodig hebt.

Veelgemaakte fouten

• Schrijven wat je hoort. Je hoort "hont", maar je schrijft hond. Maak het woord eerst langer.
• Een regelwoord behandelen als uit-het-hoofd-woord. Bij ug en hijt hoef je niet te gokken: daar is een regel voor.
• Leenwoorden schrijven zoals je ze uitspreekt, zoals "trotwaar" of "kesj". Het is trottoir en cash.
• Denken dat er maar één goed antwoord kan zijn. Bij ei/ij en au/ou bestaan soms twee woorden die hetzelfde klinken, zoals hei (de heide) en hij (die jongen).

Handige tips

• Vraag jezelf eerst af: is er een regel, lijkt het op een woord dat ik ken, of moet ik het onthouden?
• Maak bij uit-het-hoofd-woorden een grappig zinnetje. Bijvoorbeeld: de kabouter heeft een hart van goud. Allebei met ou.
• Schrijf lastige woorden op een kaartje en oefen ze een paar minuten per dag.
• Twijfel je echt? Zoek het woord op in het woordenboek.

Oefen dit onderwerp direct

Klaar om het zelf te proberen? Hieronder oefen je meteen met dit onderwerp:

Wil je meer oefenen? Ga naar de leeromgeving. Kom je er niet uit? Bij bijles taal leggen onze docenten het rustig met je door. Zie ook: ei of ij.